SÜSPANSİYON - HALLEDİLDİ!
Genelde “kara büyü” olarak görülen süspansiyon ayarı sizin için bir endişe olmaktan çıkmalı. Nasıl olduğunu öğrenmek için Castrol destekli Honda Gresini MotoGP takımının uzmanlarına sorduk.
Süspansiyon ayarınız gözünüzü korkutabilir. Görünüşe göre yapılacak sınırsız sayıda ayar ve kombinasyon mevcut ama sürüş tarzınıza uygun bir ayar çok tatmin edici olabilir ve para tasarrufu sağlar. O yüzden bu basit kılavuzu oluşturduk. Öncelikle arka ve ön statik çökme seviyesini bulalım. Burası daha detaylı işlemlere devam etmeden önce doğru şekilde ayarlamaları yapacağımız başlangıç noktasıdır.
Arka süspansiyon
Öncelikle arka tekerleği yerden kalkmadan kalkabildiği kadar kaldırın. İki nokta arasındaki mesafeyi kuyruk ünitesindeki tekerlek milinden görülebilir kısma kadar ölçün ve not edin. Şimdi siz motorun üzerinde aşağı yukarı zıplarken, motorun arkasını tutacak birini bulun. Bu süspansiyonu dayanma pozisyonuna getirir. Motorunuz “en yüksek noktadakinden” daha alçakta olmalıdır. İki nokta arasındaki mesafeyi ölçün ve böylece statik çökme ölçümünüzü bulmuş olursunuz.
Ön süspansiyon
Tekrardan teker mili ve alt bağlantı demiri arasındaki mesafeyi ölçmek için önü kaldırın, ardından çatalların üzerinde zıplayın ve tekrar ölçmeden önce doğal dayanma pozisyonuna gelmesini bekleyin. Aradığımız hem arkada hem önde 20-30mmlik bir statik çökme. Eğer bunu yaptıysanız, frende ne kadar çatal hareket mesafesi kullandığınızı görmek için çatal sürgüsü etrafına bir kablo bağlantısı koyun. Aradığımız tam olarak 10-15 mm.
Bu da bittikten sonra, motorunuzda ortaya çıkan birkaç tipik soruna ve çözmek için neler yapabileceğimize bakalım. En iyisi bir gününüzü bu işe ayırmaktır. Ayarlamaları yapın ve aynı rota üzerinde bir sürüşe çıkın. Geri gelin, hissettiğiniz farklılıkları yazın ve bunu tekrar yapın. Aynı yol ve aynı hava şartları olacağından bunu aynı gün yapmaya çalışın.
Yaygın sorunların çözümleri
Çatallar çok alta iniyor ya da frenlerde “sekme” veya “gıcırdama” meydana geliyorsa: Çatalları daha fazla desteklemek için ön yük ekleyin. Çatallara daha fazla destek için ön yük ekleyin. Kablo bağlantısının nerede olduğunu görmek için bir sürüş denemesi yapın. Çatal bacağının alt tarafına yakın mı veya "ideal” olan 10-15 mm'lik kalan alanı geçti mi? En iyi ihtimalle halledersiniz, en kötü ihtimalle daha sert çatal yaylarına ya da daha yoğun çatal yağına ihtiyaç duyarsınız.
Motor "tank slap" (depo tokatlama) sorunu: Normalde motorun arka tarafının çok “yumuşak” olmasından ve güç altında eğilmesinden kaynaklanır. Her seferde bir tur arka ön yükü ekleyin. Basıncı da biraz arttırın. Eğer bu yardımcı olmazsa, arka esnekliği gevşetin. Devam ederse daha gergin bir arka yaya ihtiyacınız olabilir. Eğer motor eskiyse ya da zorlu koşullarda kullanıldıysa, amortisörün servis bakımına ihtiyacı olabilir.
Motor dışa doğru çekiyor ya da süspansiyon köşesi boyunca bir çizgide durmuyor. Motorun önü çok yüksektir. Esnekliği ya da arka biniş yüksekliği arttırın. Biniş yükseklik ayarınız bulunmuyorsa, biraz daha arka önyük ekleyin. Dikkatli olun çünkü çok fazla biniş yüksekliği ya da ön yük motordan düşmenize sebep olabilir.
Arka bitiş tutuş eksikliği: Ön yükü bir tur azaltın, ardından basınç sönümlemesini birkaç klik gevşetin.
Depo tokatlama, dışa çekme ve gevşek bir arka bitiş motorunuzu sınırlara çok yakın kullandığınızın bir göstergesi olabilir. Güvenli sürüş için daima yol koşullarına ve hız sınırlarına uyun.
Son olarak motorunuzun ayarı kişiseldir. Statik çökme ya da arka esneklik fark etmez, kendiniz için neyin doğru olduğunu bulmak önemlidir.
Önemli İpuçları
Lastik basıncını kontrol edin! Yol tutuş sorunu daha çok kötü süspansiyon ayarından ziyade yanlış basınçtan kaynaklanır.
Eğer motorunuzda bir sorun yoksa o zaman ayar yapmayın. Gerek yoktur!
Merak etmeyin, gerek olmaması durumunda yaptığınız bu değişikliklerin motorunuzun yol tutuşu üzerinde çok daha zararlı etkileri olacaktır. Ortalama bir yol motoru bir yarış motoru kadar değişken ya da hassas değildir, dolayısıyla büyük değişiklikler bile motorunuzu kullanılmaz bir hale getirmeyecektir. Ayrıca süspansiyon bileşenleri ıslak ya da kuru gibi birçok farklı koşulda çalışabilecek şekilde tasarlanmıştır.
Eğer süspansiyonuzu ayarlayamazsanız merak etmeyin. Kullanma kılavuzuna bakarak her zaman standart ayarlara geri dönebilirsiniz.
Değişiklikleri not alın! Çok önemli! Başladığınız ve yaptığınız değişiklikleri not alın.
Motoru hareket ettirmek için size yardımcı olabilecek bir arkadaş bulun.
Jargon Sözlüğü
Ön yük: Yük (sürücü ya da fren gücü) uygulanmadan önce, yaya binen gerilim miktarıdır. Bu yük olmadan motor kendi ağırlığı altında çöker ve çok olduğunda ise yaylar neredeyse hareket edemez.
Esneklik sönümlemesi: Bu, yayınızın basınçtan sonra nasıl “geri sektiğini” ya da esnediğini” kontrol eder. Bu olmadan motorunuz en küçük darbede bile sizi seleden fırlatır.
Basınç sönümlemesi: Bu yayların frenleme, ivmeleme ya da tümseklerden geçme gibi yükler altındaki basınç hızını kontrol eder. Basınç sönümlemesi çok fazla olduğunda sürüş zor ve sert olacaktır az olduğunda ise motor sağa sola savrulacaktır.
Ön Çatallar:
Ön Yük ayarlayıcıları: Bunlar çatal bacaklarının üzerinde bulunurlar ve ayarlanmaları için normalde 14 ya da 17 mm anahtar gerekir. Ayar turla yapılır ve ayarlayıcının dış tarafındaki işaretli "halkalarla" kontrol edilir.
Esneklik sönümlemesi: Esneklik ayarlayıcılar çatalın üzerindeki düz başlı vida nipelleridir. Ayarlar turlarla ya da yarım turlarla ölçülür. Bazılarında duyulabilir bir “klik" sesi gelir, böylece kolayca sayabilirsiniz.
Basınç sönümlemesi: Her çatal bacağının tabanında bulunan küçük bir vida ile ayarlanır. Esneklikte olduğu gibi ayar yaparken her yarım turu sayın. Her bacağa aynı sayıda yapmayı unutmayın.
Arka Amortisör
Ön Yük ayarlayıcısı: Arka süspansiyonun üzerinde bir tanım kelepçesi göreceksiniz. Bazıları altta olmakta birlikte çoğu amortisörün üzerindedir. Bunun için alet takımından C-anahtarına ihtiyacınız olacak. Standart ayar için kullanma kılavuzuna iki defa bakın.
Esneklik sönümlemesi: Bu da amortisörün alt tarafında bulunan normal bir vida ayarlayıcısıdır ve konumundan dolayı bulunması biraz zordur.
Basınç sönümlemesi: Bu da başka bir küçük vida ayarlayıcısıdır ve eğer amortisörünüzde mevcutsa amortisörün üst tarafında ya da uzak rezervuarda bulunur.
Biniş yüksekliği: Bu bazı modern motorlarda bulunmayabilir. Amortisörün altında ya da üstünde bulunan dişli somun ayarlayıcısıdır ve ön bitişin üzerine daha fazla yük vererek daha hızlı yönlendirilmesine yardımcı olmak için motorun arka bitişini kaldırmaya yarar. Birçok satış sonrası amortisörlerde bu ayar bulunur.
